Амьдралд санаанд оромгүй зүйлс тохиолдох нь нас нэмэгдэх тусам цөөрдөг ч юм шиг.

Хүүхэд байхад өдөр бүр шинэ адал явдалтай тулгарч, шинэ кино үзэж, шинэ хүнтэй танилцаж, юм бүхэн шинэ, зүүд хүртэл амттай байдаг байжээ.

Жилээс жилд үзэж харах зүйлсээ өөрөө сонгож байгаа болохоор бас нэгэн бодлын хайрцаглагдаж байгаа л юм болов уу даа.

Юутай ч өдөр өдрөөр өөрчлөгдөж байгаа, элэгдэж байгаа дэлхийгээ хайрлан энэрэх сэтгэлээр амьдарч, эргэн тойрныхондоо чадах хэрээрээ нөлөөлж байгууштай санагдана.

Тэнгэрлэг нэгэн гэр бүл гээд олон ангит кинон дээр аавынх нь хүүдээ хэлсэн нэг үг санаанаас гардаггүй юм. Сайн хүн сайныг үйлдэхгүй байх нь муу үйлс хийж байгаагаас өөрцгүй.

Хэрвээ би ч, та ч, хэн хэн маань нарлагхан энэ дэлхийгээ хайрлаж, халамж хамгаалал хэрэгтэй хэн нэгнийг энэрч байхгүй бол сэтгэл маань улам хатуурч нэг л мэдэхэд дөжирч, сайн гэж хэлэхээргүй хүн болсон байх вий.

Advertisements

Хөвгүүд

Хөвгүүд охидоос ялгаатай. Хөвгүүд машин, чулуу, могой, дун, гөлөгний сүүл мэтээр тоглоно. Хөвгүүд охидыг бодвол арай илүү өөртөө итгэлтэй, зоригтой, яг л бяцхан эрч хүчтэй машинууд. Хөвгүүд байшин тойрч гүйн, модонд авирч, буугаар буудан, янз бүрийн амьтан болж дуу гаргана.

Хөвгүүдийг өсгөх хамгийн аймшигтай зүйл бол тэд үргэлж амь насаа эрсдэлд оруулж байдаг. Хөлд орж буй хүүхэд ямар нэгэн зүйл дээр авирч чаддаг бол түүнээсээ үсэрч л таарна. Тэд том болох тусмаа эрсдэлтэй зүйлийг хийх дуртай болдог. Скитээр гулгах, хаданд авирах, мотоцикл унах, дугуй унах гэх мэт. Өсвөр насандаа найзуудтайгаа үхэхээс үл айн, ойр хавийн хотоор жолоо барин давхина.

Бяцхан эрчүүдийг юу тэгтлээ хөдөлгөөнтэй байлгадаг вэ? Учир нь хөвгүүдийн гормонд төрөлхийн өрсөлдөх тэмцэлдэх чанар нуугдсан байдаг.

Тестостерон даавар нь тархинд хүч өгдөг бол Серитонин даавар нь хурдыг багасгаж, биеэ хянан захирахад тусалдаг. Амигдала даавар нь бусад даавруудыг зохицуулдаг.

Эрчүүд ихэнхдээ хямралд сэтгэл хөдлөл багатай байж, боломжинд илүү итгэлтэй байдаг. Эхнэр нь нөхрийгөө машины хаазтай, харин нөхөр нь эхнэрийгээ машины тормостой зүйрлэх нь бий.

… Хөвгүүд хүчтэй царайлаг залуу болохыг хүсдэг. 3-4хөн наснаасаа эхлээд л гарын булчингаа чангаруулан: – Аав аа, энийг хар даа, би аймар том булчинтай байгаа биз? гэхэд аав нь өхөөрдөн -Хөөх тийм байна, миний хүү ч үнэхээр хүчтэй эр болох нь ээ гэж хэлдэг.

Хөвгүүд бага байхаасаа л Бэтмэн, Супермэн, Спайдермэн, Ковбой хувцас өмсөн, өөрсдийгөө мундаг, хүчтэй гэж боддог. Тийнхүү хөвгүүд хүчтэй байх хүсэлдээ автан зодолдож, ямар нэгэн юман дээр авирч, барилдаж онгирон өсч торнидог. Тиймээс хөвгүүд үе тэнгийнхнээсээ жижиг давжаа биетэй байх нь тэднийг зовоодог. Томчуудад том асуудал биш мэт харагдах зүйлс хүүхдүүдийн зүрх сэтгэлийг аль хэдийн шархлуулсан байдаг гэдгийг мартаж болохгүй. Та хүүхдээ хамгаалах ёстой. Ямар ч хамгаалалтгүй хурга руу сүрэг чоно яаж ч дайрч магад.

… Би ахлах сургуульд орж, дээд ангийнхаа хүүхдүүдийн шүүмжлэлд өртөж маш хэцүү байсан. Хүүхдүүд намайг маш их дооглодог байсан учраас тэр өдөр би сургуулиасаа гэр хүртэлх замдаа уйлж явснаа санаж байна. Энэ байдал намайг өөртөө итгэх итгэлгүй байдлын хямрал руу түлхсэн. Гэхдээ аав минь надад энэ асуудлыг шийдэхэд тусалсан. Өсвөр насны дарамт шахалтыг даван туулахад хүүхдэд тань хайр бялхсан гэр бүл чухал. Хүүхдүүдтэйгээ гэртээ байхад нь сайхан ярилц. Хүүтэйгээ ярихдаа та дэлхийн хар барааныг болон чамд тийм аюул тулгарна гэж битгий яриарай. Харин тодорхой нөхцөл байдлуудад хэрхэн хандах хэрэгтэйг нь зааж өгөөрэй. Сэтгэл хөдлөлөө илэрхийлэхэд нь шүүмжилж уурлахын оронд анхааралтай сонсож ажиглаарай. Хамгийн чухал нь хүүхдийг тань хүнд байдалд оруулсан үндсийг олох хэрэгтэй. Балчирхан байхад нь том залуу шиг бай гэж бүү шаард. Харин өөрийгөө хянан захирснаар хэрхэн жинхэнэ эр хүн болдог талаар үлгэрлэн харуул. Сайн эцэг эхийн хайр халамж л хүүхдэдээ эергээр нөлөөлж чадна.

  • хүүхэд төрөхөөс эхлэн аав хүүхэд хоёрын хооронд гайхалтай нандин холбоос бий болдог.
  • хүүхэд төрөөд 6 долоо хоногтой байхаасаа аав, ээжийнхээ хоолойг ялгаж сонсдог.
  • 8 долоо хоногтой хүүхэд аав, ээжийнхээ халамжлах арга барилыг ялгадаг.
  • хүүхдүүд “ээжээ” гэж хэлд орохоосоо түрүүлж “ааваа” гэж хэлд ордог. Үүний шалтгаан нь одоо хүртэл тодорхойгүй.
  • хөлд орж буй хүүхдүүд аавын халамж хэрэгцээн дунд амьдардаг. аавыгаа хайна, хэзээ ирэхийг нь асууна, аавыгаа утсаар ярих үед баярлаж, аавынхаа биеийн хэсэг бүрийг өөрийн болгохыг хүсч хамт тоглодог.
  • өсвөр үеийнхэн аавынхаа халамж, хэрэгцээг шууд илэрхийлдэггүй ч аавтайгаа өрсөлдөж, хил хязгаар, үнэ цэн, итгэл үнэмшлээ хуваалцдаг.

Аавууд хөвгүүддээ сэтгэл хөдлөлөө хэрхэн илэрхийлж, зохицуулахыг зааж өгдөг. Хөвгүүд амьдралынхаа 80 хувийг эмэгтэйчүүдтэй өнгөрөөвөл өсөж том болоод хэрхэн эр хүн шиг үйлдэл хийхээ мэддэггүй. Олон аавууд завгүй, хувиа хичээн ажиллаж, бяцхан хөвгүүдээ хайрлаж халамжлахгүй байсаар л байна. Хөвгүүдээс чиний баатар хэн бэ? гэж асуувал аавтайгаа хамтдаа хангалттай цаг өнгөрөөдөг хөвгүүдийн ихэнх нь “миний аав” гэж хариулах болно.

Ажил чинь таны бүх хүчийг шавхаж, та гэртээ гадны хүн мэт байх вий.

.

.

.

үргэлжилнэ. Хөвгүүдэд анхаарах нь ирээдүйдээ анхаарч буй үндэстний сэргэлт юм. Энэ номыг ганцаараа уншаад өнгөрье гэж бодсонгүй тул ийнхүү хэсэглэн оруулж байна. Худалдан авсан номноосоо зохиолчийнх нь нэрийг хайгаад олсонгүй.

 

ОМАР ХАЙЯМ – РУБАИ (дөрвөн мөрт) С.Цэвээн

Харамж шан хүртээсэнгүй юу? Үүнийг март.

Хамаг цаг өнгөрөв үү? Үүнийг март.

Амьдрал хэмээх мөнх Номын буруу хуудсыг

Аясын салхи болгоолгүй сөхсөн ч байж юу магад.

 

“Бид одно” Хорвоо хохирохгүй!

“Мөр маань арилна” Хорвоо хохирохгүй!

Биднийг үгүйд ч тэр байсан, одоо ч хэвээрээ!

Мөдхөн бид талийна … Хорвоо хохирохгүй!

 

Оддын цацрал харанхуй цэцэрлэг рүү шөнөөр

Ойх туяа дэлбээ шиг нисэн нисэн байна.

Цэцэрлэг минь хов хоосон болоод алтан цацрал нь

Цэмцгэр цомонд шимтэйхнээр чуулж байна.

 

Үжирсэн хөшигт харанхуйн цаана юу байна вэ?

Ухаан санаа мэргэ төлгөнд будилна.

Хөшиг шархийн гэнэт унахад

Хөөрхий бидэн хэчнээн их алдсанаа ойлгоно.

 

Үнэнийг олохоор зорио юу? Үр хүүхэд, эхнэрээ ч орхи.

Үнэнч нөхөд, үнэхээр дотно бүхнээ ч орхи.

Алсын замд чөлөөтэй явахаа бодож

Аргамж мэт саад тотгор бүхнээ орхи.

 

Хаанаас бид ирээ вэ? Хаана замаа дуусгах бол?

Хамаг амьдралын утга учир нь хаана байдаг бол?

Тоолж баршгүй хэчнээн ариун сэтгэлтэн

Тоос, үнс болно вэ, тогтсон утаа нь хаа байна?

Оньсого тайлахыг өдөөх үг

Оньсогыг тайлсан хүнд

Буурал мориноосоо бууж өгнө

Булган дахаа тайлж өгнө

Үрээ мориноосоо бууж өгнө

Үнэгэн дахаа тайлж өгнө

Хээр мориноосоо бууж өгнө

Хэт хутгаа сугалж өгнө

Саарал мориноосоо бууж өгнө

Саадаг нумаа тайлж өгнө

Таасан хүнд талтай болог

Таалгасан оньсого тэндээ үлдэг

Дайралцаа

Зээ хүү минь үнэхээр тийм үү дээ хө

Хөөе чи хүлээж бай

Хүний хэлэхийг сонсож бай

Аа чи ажиглаж бай

Ахынхаа хэлэхийг сонсож бай

Миний хэлэх шүлгйг

Мэлхий сонсвол мэгжмээр

Мөн тэндээ үсэрмээр

Үүдэн бурхан өндиймөөр

Үхэр сүүлээ өртиймөөр

Цонхон бурхан цочмоор

Чоно сүүлээ өртиймөөр

Зээ хүү минь үнэхээр тийм үү дээ хө

Дайралцвал дайралцъя

Даалин хөөргөө тавилцъя

Хэлэлцвэл хэлэлцье

Хэт хутгаа тавилцъя

Зээ хүү минь үнэхээр тийм үү дээ хө

Дайралцана гэсээр байгаадаа

Дайган гэвэл муухай шүү

Дааман сүүдэр даагаадаа

Дутаачихвал муухай шүү

Хэлбэн хэлбэн алхаж байж

Хэтээ гээвэл муухай шүү

Хэтэрхий арвин мэднэ гээд

Хэлэгдчихвэл муухай шүү

Зээ хүү минь үнэхээр тийм үү дээ хө

Баруун гол нь үеэрлэжээ

Бансаар хөөрөг тавья аа

Бага дүү минь ирсэн тул

Шүлгээр хөөрөг тавья аа

Зүүн гол нь үерлэжээ

Зөнгөөр хөөрөг тавья аа

Зүйтэй дүү минь ирвэл

Шүлгээр хөөрөг тавья аа …

Гучин хоёр цагаан лонх

Хоолой гэж хонх

Ходоод гэж лонх

Тэсгэлгүй хоёул

Тэсэх модон тооно

За би нэг сайн эр болж, гучин хоёр цагаан лонхыг нэг амьсгаагаар тоолъё.

Нэг цагаан лонх

Хоёр цагаан лонх

Гурван цагаан лонх

Дөрвөн цагаан лонх

Таван цагаан лонх

Зургаан цагаан лонх

Долоон цагаан лонх

Найман цагаан лонх

Есөн цагаан лонх

Арван цагаан лонх

Арван нэгэн цагаан лонх

Арван хоёр цагаан лонх

Арван гурван цагаан лонх

Арван дөрвөн цагаан лонх

Арван таван цагаан лонх

Арван зургаан цагаан лонх

Арван долоон цагаан лонх

Арван найман цагаан лонх

Арван есөн цагаан лонх

Хорин цагаан лонх

Хорин нэгэн цагаан лонх

Хорин хоёр цагаан лонх

Хорин гурван цагаан лонх

Хорин дөрвөн цагаан лонх

Хорин таван цагаан лонх

Хорин зургаан цагаан лонх

Хорин долоон цагаан лонх

Хорин найман цагаан лонх

Хорин есөн цагаан лонх

Гучин цагаан лонх

Гучин нэгэн цагаан лонх

Гучин хоёр цагаан лонх

Дууны үг

Туждаа хамт явах юмсан

Үг Даг.Жамъян                 Ая Б.Цогоо

 

Төрсөн нутгийнхаа тал шиг

Түвшин аавынхаа сэтгэлийг

Түлсэн галынхаа дөл шиг

Төөнөж дандаа явах юм сан

Түлсэн галынхаа дөл шиг

Төөнөж дандаа явах юм сан

Урсах голынхоо ус шиг

Уяхан ээжийнхээ сэтгэлийг

Уртын дууныхаа ая шиг

Уярааж дандаа явах юм сан

Уртын дууныхаа ая шиг

Уярааж дандаа явах юм сан

Буурал хангайнхаа уул шиг

Буянтай хоёрыгоо түшиглээд

Тулгын гурван чулуу шиг

Туждаа хамт явах юм сан

Тулгын гурван чулуу шиг

Туждаа хамт явах юм сан

Диссертаци бичих …

Д.Цэрэнпил

Диссертаци бичих, хамгаалах арга зүйн зөвлөмж номоос …

Удиртгал

Шинжлэх ухааны роль нийгмийн хөгжлийн шийдвэрлэх хүчин зүйлийн нэг болж байгаад оршино. Шинжлэх ухаан бол ертөнц, нийгмийн хөгжлийн хууль, зүй тогтол, тэдгээрийн өөрчлөлт, шинэчлэлийн мэдлэгийн тогтолцоо мөн бөгөөд үүний үр дүнгээр байгаль, нийгэм, сэтгэхүйг танин мэдэхүйн тогтолцоо, хорвоо ертөнцийн бодит байдлын ойлголт, нийгмийн ухамсар, хүн төрөлхтний туршлагын нийлбэр, урьдчилан зөгнөх урлаг, хүмүүсийн үйл ажиллагааны зохион байгуулалтын хэлбэрийг тодорхойлдог.

Ирээдүйн тухай сэтгэн бодоход хамгаас урьд шинжлэх ухаанд тэргүүн зэргийн ач холбогдол өгдөг.

Монгол орноо зах зээлийн эдийн засгийн харилцаанд шилжүүлэх хөгжүүлэх бүх зорилтод их хувь нэмэр оруулах хүндтэй том зорилт шинжлэх ухааны өмнө нийгмийн захиалга болон тавигдаж байна.

Орчин үед хүн төрөлхтний аль ч талын үйл ажиллагаа шинжлэх ухаангүйгээр явагдахгүй. Шинжлэх ухаан үнэнхүү өнөөгийн амьдралын гол хөдөлгүүр боллоо.

Шинжлэх ухаан техникийн өргөн цар хүрээтэй үсрэнгүй хөгжил явагдаж үнэнхээр шинжлэх ухаан үйлдвэрлэх хүч болж хүн төрөлхтний амьдралын бүх хүрээг гүнзгий хамаарч өнөөг хувьсган шинэчилж, ирээдүйг зөгнөн төрүүлж байна.

“Шинжлэх ухаан – үйлдвэрлэл”-ийн тогтолцоо бүрдэж нийгэм, эдийн засгийн өндөр үр ашигтай, тогтвортой хөгжүүлэх өргөн хүрээтэй, төвөгтэй цогцолбор болжээ.

Шинжлэх ухаанаас улам ихийг шаардах нь амьдрал, хөгжлийн зүй тогтол юм.

Иймээс залуугаас нь хүний сэтгэн бодох бүтээлч чадварыг хөгжүүлж, шинжлэх ухааны боловсон хүчнийг бэлтгэх явдал чухал зорилт болж байна. Үүнийг бэлтгэх том сургууль бол аспирантур, докторантурын сургалт мөн.

Энэхүү сургалтыг амжилттай төгссөний гол үр дүн нь шинэ залуу горилогчид эрдэм шинжилгээний судалгаа хийж, шинжлэх ухааны хувь нэмэр оруулсан бүтээл бичиж хамгаалах явдал байх ёстой. Ийм бүтээл нь диссертаци юм.

Диссертаци бол нээлттэй хамгаалалт хийж, эрдмийн зэрэг горилох мэргэжлийн шинж чанарыг агуулсан шинжлэх ухааны бүтээлийн тусгай хэлбэр.

Манай оронд сүүлийн жилд аспирантурт суралцах, эрдмийн зэрэг горилох, эрмэлзэл бүх мэргэжил мэдлэгийн түвшин өндөртэй залуучуудын тоо улам нэмэгдэж байна.

Горилогч нарын эрдэм шинжилгээний ажлыг удирдаж, тусалж байхад тэд арга зүйн хувьд үнэнхүү дутагдалтай байдаг. Энэ ч зүй ёсны асуудал. Иймээс эрдэм шинжилгээниий ажил хийх гэж зориг шулуудсан залуучууддаа арга зүйн тусламж үзүүлэх юмсан гэдэг бодол нилээд хугацаанд надад хадгалагдаж явсан юм.

Тэдэнд эрдэм шинжилгээний судалгаа хийх, бүтээлээ бичих арга зүйд нь туслах зорилгоор энэхүү номыг зориулан бичлээ. Энэ номыг бичихдээ гадаад, дотоодын эрдэмтдийн бүтээлийг ашиглаж, манай оронд тогтсон практик уламжлалыг үндэслэсэн болно.

Диссертаци бол судлаач хувь хүний бүтээл түүнд нээлттэй хамгаалалтад оруулж байгаа эрдэм шинжилгээний дүгнэлт, санал зөвлөмж бүгд агуулагдана.

Диссертаци нь шинжлэх ухаан, технологид шинэлэг хувь нэмэр оруулж, онол практикийн асуудлыг шийдвэрлэх, улс орны эдийн засаг, нийгмийг хөгжүүлэхэд чиглэсэн, үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх асуудлыг тусгасан бүтээл байх ёстой.

Диссертаци нэгэн сэдэвт шинжлэх ухааны бүтээл учир дотоод нэгдэл уялдаа нягт байхын дээр түүнийг зохиогчийн шинжлэх ухаанд оруулж байгаа хувь нэмрийг илэрхийлнэ.

Диссертацид тусгагдсан, горилогчийн шинэ шийдэл, санал дүгнэлт хангалттай нотолгоо, баталгаатай байх ёстой. Диссертацид зохиогчийн боловсруулсан шинжлэх ухааны үр дүнг тодорхой үйлдвэрлэлийн практикт нэвтрүүлэх нь хавсраг шинжлэх ухааны дүгнэлтийг ашиглах зөвлөмж нь онолын ач холбогдолтой байдаг.

Диссертаци бичих, хэвлүүлэх ажил нь зохих шаардлага, зохиомжийн дагуу нарийн арга зүйтэй хийгдэнэ.

Диссертаци судлагдсан сэдвийн талаар хамгийн бүрэн байдлаар шинжлэх ухааны мэдээлэл өгөхийн дээр түүнд эрэл хайгуулын ажлын явц үр дүнг заавал нээж, судалганы арга зүйг нарийвчлан бичсэн байна.

Диссертацийн үндсэн агуулгад бичигдсэн шинэ мэдээ сэлт, юмс үзэгдэл, зүй тогтол оролцсон зарчмын шинэлэг материалууд заавал хамрагдсан байх ёстой. Түүнчлэн урьд өмнө мэдэгдэж байсан шинжлэх ухааны үзэл баримтлалыг бүр өөр чиглэлээр авч үзсэн бол түүнийгээ нэгтгэн дүгнэсэн байна.

Диссертацийн агуулгыг зохиомжлохдоо дээд зэргийн хийсвэрлэл, математик – эдийн засгийн арга болон сэтгэн бодох учир зүйн хэрэгслийн хэлбэрийг идэвхтэй хэрэглэж, түүнчлэн судлагдсан баримт сэлт, тоо материалыг яг нарийн баталгаа нотолгоотой үнэн зөв тодорхойлолттой оруулна.

Уншигчдын мэргэжил, мэдлэгийн өндөр түвшинд баримжаалж диссертацийг шинжлэх ухааны үг хэллэгээр найруулж, танин мэдэхүйн аппаратыг дээд зэргээр боловсронгуй ашиглана.

Диссертаци шинжлэх ухааны танин мэдэхүйн өвөрмөцөөс урган гарсан бодит шинжийг агуулсан байна.

Эртний грекийн суут гүн ухаантан Биант “залуу наснаасаа мэргэн ухааныг л нөөцөлж ав. Түүнээс илүү найдвартай хөрөнгө хаа ч байхгүй” гэж сургасны дагуу залуу судлаач нар маань ямагт санаж явах болтугай.

 

Нэгдүгээр бүлэг.

Шинжлэх ухааны судалгаа, түүнийг гүйцэтгэх ерөнхий арга зүй

Манай залуучуудын өмнө өргөн боломж нээгдэж байна. Их, дээд сургуульд бакалавр, магистрант докторантын шаталсан сургалттай боллоо. Залуучууд шинжлэх ухаан руу улам тэмүүлэх боллоо.

Шинжилгээ судалгааны ажлыг эхлэн хийж байгаа хүн юуны урьд шинжлэх ухааны бүтээлийн талаар ерөнхий байдлаар ч гэсэн ойлгоц, төсөөлөлтэй болж, наад захын зүйлээс эхлээд судалгааны арга зүйг гүнзгий эзэмших нь тун чухал юм. ялангуяа мэргэжлийн шинжлэх ухааны ажил болох диссертаци, эрдэм шинжилгээний өгүүлэл, илтгэл, нэгэн сэдэвт болон бусад бүтээлийн үндсэн агуулга, шинж байдлыг сайн мэдэх нь судлаачийн гарааны эхлэл болно.

Эхлэн судлагч хүн эрдэм шинжилгээний ажлын дадлага эзэмших анхны алхам нь юуны урьд чухамхүү арга зүйн шинжтэй асуудлаас эхлэх шаардлагатай. Үүнийг их, дээд сургуулийн орчин үеийн сургалтын агуулга, практик бэлхнээ харуулж байна.

Шинэ судлаачид юуны өмнө өөрийн судалгааны ажлаа зохион байгуулах, шинжлэх ухааны танин мэдэхүйн арга, учир зүйн хууль, дүрмийг ашиглах туршлага дутмаг байдаг. Иймээс эрдэм шинжилгээний судалгааны арга зүйн асуудлыг нэлээд тодорхой авч үзэх нь ач холбогдолтой.

  1. Шинжлэх ухааны ажлын сэтгэлзүй, зохион байгуулалт

Залуу судлаач амьдралд идэвхтэй байр эзлэх, эрдэм шинжилгээний судалгаанд ухаалаг хандаж, өөрийн мэдлэг, чадвараа илэрхийлж, өөрийгөө дайчилж сурах хэрэгтэй. Биеэ даан сэтгэж, бодож, тунгааж сурах нь зайлшгүй. Харж, ажиглаж, хийж сурах. Ингэснээр амьд сэтгэлгээ төрж, ухаан хурцлагдана. Иймээс тэдний оюун ухааныг хөгжүүлэх, гүнзгий мэдлэгийг хуримтлуулах, эдийн засаг, математик, эконометрик, мэдээлэл техникийн аргыг хэрэглэж сурах, тодорхой мэргэжил эзэмшүүлэх явдал өнөөгийн гол шаардлага болж байна.

Шинжлэх ухааны өргөн гүнзгий мэдлэг, эрдэм шинжилгээний судалгааны арга зүйг эзэмших, бүтээлч сэтгэлгээнд суралцах нь судлаач хүний амьдралын хэв шинж болох ёстой.

Судлаач өөрийгөө шинжлэх ухааны ажлын сэтгэл зүйд бэлтгэх.

Шинжлэх ухаанд хүчээ сорих залуу судлаачийн гол зорилго:

  • Сонгосон мэргэжлээр мэргэшсэн мастер байх,
  • Шинжлэх ухааны хамт олны дунд ажиллаж сурах,
  • Судалгааны ажлын шинжлэх ухааны аргыг эзэмших,
  • Өөрийн бүтээлч чадвар бололцоог дээд зэргээр дайчлах,
  • Амьдралыг судлах, өөрийн боловсруулсан арга зүй, загвар, саналыг нэвтрүүлж, туршиж чадах явдал юм.

Ямар ч чиглэлийн судаач мэргэжилтнийг бэлтгэхэд тэдэнд мэргэжлийн дадлага туршлага хуримтлуулах, сэтгэн бодох, өөрийгөө дайчлах чадварыг хөгжүүлэх нь нэн тэргүүний чухал ажл мөн. К.Э.Циолковский (1875-1935) бүтээлч сэтгэлгээ, ажил нь бүхний анхны эх үүсвэр гэж үздэг байлаа. Эрдэмтэн сэтгэгч нь түүний дүгнэснээр дараахь хувийн үндсэн шинжтэй байх ёстой. Үүнд:

  • Сайн оюун ухаан
  • Гол зүйлдээ анхаарлаа төвлөрүүлж сэтгэн бодох чадвар
  • Шинжлэх ухааны зөгнөл
  • Эрдэм оюуны биеэ даасан шинжлэх ухааны сэтгэлгээ
  • Сэтгэлээсээ дурлах ба эрч хүч хязгааргүй
  • Ухралтгүй тэмүүлэх

Шинжлэх ухааны судалгааны ажлыг нэг далайлтаар яаруу хийж болохгүй. Түүнийг нарийн эрэмбэ дараалал, үе шаттай байнга, жигд, цогцолбор хийнэ. Ажил амралтаа зөв зохицуулах ёстой. Өөрийнхөө мэргэжлээр байнгын дасгал сургалттай байхад онцгой анхаарвал зохино.

Судлаачин ажил нь шинжлэх ухааны зохион байгуулалттай, оновчтой дэг журамтай хөдөлмөр. Ажиглахад судлаачийн оюун ухааны чадвар нь хоногийн биологийн цагийн горимд захирагддаг юм билээ. Үүнээс уламжлан өдөрт ажиллах дараалал, дэгээ зөв тогтоох нь чухал.

Эрдэм шинжилгээний ажилтан : төлөвлөлт, нямбай эрэмбэ дараалал, бүтээлч ажилд дурлах гурван зарчмыг баримтлах нь чухал.

Шинжлэх ухааны эрдэм шинжилгээний үйл ажиллагаанд өөрийгөө бэлтгэж байгаа хүн нэг ёсондоо өвөрмөц чанарыг эзэмших ёстой. өөрөөр хэлбэл, юуны урьд сонгож авсан мэргэжлээрээ шинжлэх ухаанд чин зориг, үнэнч сэтгэлээсээ дурлах. Энэ дурлал нь түүнд тохиолдох бүхий л бэрхшээлийг арилгах, даван туулахад шантаршгүй чадварыг өгнө.

Сонгосон замынхаа зөв гэдэгт бүрэн итгэлтэй байх шаардлагатай. Хөдөлмөрч, ажилдаа туйлын үнэнч байх нь шинжлэх ухааны судлаач хүний зайлшгүй чанар. Шинжлэх ухааны судалгаа шинжилгээ нь үнэн зөв мэдээлэлд тулгуурлаж, гарч байгаа дүгнэлт, санал бодитой байх ёстой. Судлаач хүн даруу, өөртөө шүүмжлэлтэй ханддаг, бусдын хөдөлмөр, үзэл бодлыг хүндэлдэг байвал зохистой. Хэт эрдэлт, сагсуурлыг өөрөөсөө зайлуулууштай байдаг. Шинжлэх ухаанд өөрийгөө тушааж байгаа залуу судлаачиддаа Оросын их эрдэмтэн академич И.П.Павловын зөвлөснийг сануулъяа.

  1. Юуны урьд эрэмбэ дараалал, өөрийнхөө ажлыг эхлэхэд хамгаас түрүүнд мэдлэг хуримтлуулахад хатуу эрэмбэ дараалалтай хандахад өөрийгөө сургах хэрэгтэй.
  2. Шинжлэх ухааны оргилд хүрэхийг эрмэлзэхээсээ өмнө түүний цагаан толгойг судлах.
  3. Өөрийгөө хүлээцтэй, тэвчээртэй байдалд сургах. Шинжлэх ухааны хар ажлыг хийж сурах. Судлах, хуримтлагдсан мэдээллийг боловсруулах, зэрэгцүүлэх.
  4. Даруу байх
  5. Шинжлэх ухаан хүнээс түүний бүх амьдралыг шаарддагийг хатуу санах.

Шинжлэх ухааны ямар ч салбарт эрдэм шинжилгээний судалгааны ажлыг хийж, тодорхой үр дүнд хүрэх нь нийтлэг болон онцлог арга зүйг эзэмшихээс ихээхэн хамааралтай.